پایان قرارداد اجاره تنها با تخلیه خانه و تحویل کلید تمام نمی‌شود. یکی از مهم‌ترین مراحل تسویه میان مالک و مستأجر، برگرداندن پول پیش مستاجر محسوب می‌شود؛ موضوعی که اگر زمان پرداخت، مبلغ نهایی یا شرایط تسویه آن روشن نباشد، می‌تواند پایان یک قرارداد آرام را به اختلافی جدی تبدیل کند.
در این مطلب از مجله دلتا سراغ مهم‌ترین پرسش‌ها درباره زمان بازپرداخت ودیعه، قانون یک سوم پول پیش، نحوه نوشتن رسید و نگه داشتن بخشی از مبلغ برای قبوض می‌رویم.
زمان پرداخت پول پیش به مستاجر چه موقع است؟
با پایان قرارداد و آماده‌شدن ملک برای تحویل، موضوع بازپرداخت ودیعه نیز مطرح می‌شود. بر اساس ماده ۴ قانون روابط موجر و مستأجر، اگر موجر مبلغی به‌عنوان ودیعه، تضمین یا قرض‌الحسنه دریافت کرده باشد، در فرایند تخلیه باید شرایط استرداد آن نیز تعیین شود. برای جلوگیری از اختلاف، زمان پرداخت پول بهتر است در قرارداد یا توافق پایان اجاره مشخص باشد. ثبت تاریخ تحویل ملک، کلیدها و مبلغ تسویه‌شده در یک صورت‌جلسه نیز مسیر پیگیری را روشن نگه می‌دارد.
اگر مستأجر هم‌زمان به دنبال خانه جدید باشد، فایل‌های رهن و اجاره آپارتمان در تهران در سایت دلتا، امکان مقایسه مبلغ ودیعه و اجاره گزینه‌های مختلف را پیش روی او قرار می‌دهند.
قانون یک سوم پول پیش مستاجر چیست؟
عبارت “قانون یک سوم پول پیش“ یکی از جست‌وجوهای پرتکرار کاربران به شمار می‌رود. گاهی گفته می‌شود مالک موظف است زمانی که مستأجر به دنبال خانه جدید می‌گردد، یک‌سوم ودیعه را پیش از تخلیه پرداخت نماید. اما در قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶، الزام عمومی و ثابتی با عنوان “پرداخت یک سوم پول پیش” مشاهده نمی‌شود.
پرداخت بخشی از ودیعه پیش از تخلیه می‌تواند بر اساس توافق میان مالک و مستأجر شکل بگیرد. برای مثال، دو طرف ممکن است توافق کنند بخشی از پول برای قرارداد خانه بعدی پرداخت شود و باقی مبلغ هنگام تحویل کلید تسویه گردد. پس بهتر است میان عرف رایج بازار و الزام قانونی تفاوت قائل شویم.
نحوه پرداخت پول پیش به مستاجر چگونه است؟
برای بازپرداخت ودیعه، روش قابل پیگیری اهمیت زیادی دارد. انتقال بانکی به حساب همان شخصی که طرف قرارداد اجاره بوده، معمولاً سند روشنی از پرداخت به جا می‌گذارد. هنگام تسویه، این اطلاعات را ثبت کنید:
- مبلغ کامل ودیعه اولیه
- مبلغ پرداخت‌شده در روز تسویه
- تاریخ و شیوه پرداخت
- مشخصات مالک و مستأجر
- نشانی ملک
- تاریخ یا شماره اجاره‌نامه
- وضعیت تحویل کلید و ملک
اگر فرد دیگری به‌جای مستأجر وجه را دریافت می‌کند، بهتر است اختیار او برای دریافت پول مشخص باشد.
متن رسید پرداخت پول پیش مستاجر چه بنویسیم؟
پس از پرداخت ودیعه، یک رسید کوتاه می‌تواند بسیاری از ابهام‌های بعدی را برطرف سازد. متن رسید پرداخت پول پیش مستاجر باید مبلغ، تاریخ، مشخصات طرفین و وضعیت تسویه را به‌روشنی بیان کند. نمونه متن:
اینجانب … مستأجر ملک واقع در …، مبلغ … تومان بابت استرداد پول پیش موضوع قرارداد اجاره مورخ … را در تاریخ … از آقای/خانم … دریافت کردم. مبلغ ودیعه به‌طور کامل تسویه شد.
اگر تنها بخشی از پول پیش پرداخت شده، رسید باید مبلغ باقی‌مانده و زمان تسویه نهایی را نیز به‌طور دقیق در بر بگیرد. عبارت‌هایی مثل “مقداری از پول دریافت شد” بعداً ممکن است به اختلاف میان طرفین منجر شوند.
آیا مالک می‌تواند پول مستاجر را برای قبوض نگه دارد؟
یکی از اختلاف‌های رایج در زمان تخلیه به قبوض، اجاره عقب‌افتاده یا خسارت احتمالی ملک مربوط می‌شود. اگر مالک و مستأجر درباره مبلغ مشخصی برای قبوض یا خسارت توافق داشته باشند، می‌توانند آن را در صورت‌جلسه پایان قرارداد ثبت نمایند. اما نگه داشتن مبلغی نامشخص با عنوان “برای قبض‌های بعدی” بدون تعیین میزان و زمان تسویه، تصمیم دقیقی نیست. در اختلاف‌های رسمی نیز ماده ۴ قانون روابط موجر و مستأجر برای مطالبه خسارت یا بدهی‌های مربوط به اجاره، سازوکار قانونی مشخصی در نظر گرفته است.
متن برگرداندن پول پیش مستاجر چگونه تنظیم شود؟
برای تسویه نهایی، بهتر است پرداخت ودیعه و تحویل خانه در یک صورت‌جلسه کنار هم قرار بگیرند. چنین متنی می‌تواند شامل این موارد باشد:
- مبلغ اولیه پول پیش
- مبلغ بازپرداخت‌شده به مستأجر
- هر مبلغ مورد توافق بابت بدهی یا خسارت
- تاریخ تحویل ملک و کلید
- وضعیت اجاره‌بها و قبوض
- امضای مالک و مستأجر
این نوشته بعدها مشخص می‌کند چه مبلغی پرداخت شده و رابطه اجاره در چه تاریخی پایان یافته است.
اگر مالک پول پیش مستاجر را پس ندهد چه می‌شود؟
در صورتی که مالک و مستأجر به‌جای پایان قرارداد، برای ادامه سکونت به توافق برسند، در تمدید قرارداد اجاره باید مبلغ جدید ودیعه، اجاره ماهانه و نحوه تسویه مابه‌التفاوت به‌روشنی ثبت شود. اما اگر قرارداد پایان یافته و شرایط تحویل ملک فراهم باشد اما درباره استرداد ودیعه اختلاف شکل بگیرد، مستأجر می‌تواند مطالبه وجه را از مسیر قانونی دنبال کند.
در چنین شرایطی، مدارکی مانند اجاره‌نامه، رسید پرداخت اولیه ودیعه، صورت‌جلسه تحویل و مستندات بانکی اهمیت بیشتری می‌یابد. نوع مرجع رسیدگی نیز بر اساس مبلغ خواسته و مقررات صلاحیت قضایی تعیین خواهد شد.
در نهایت، ثبت دقیق جزئیات می‌تواند از بسیاری از اختلاف‌ها درباره پول پیش مستاجر پیشگیری کند. مبلغ ودیعه، زمان تسویه، وضعیت قبوض و نحوه تحویل ملک هرچه شفاف‌تر در قرارداد یا صورت‌جلسه بیاید، ابهام کمتری برای روزهای پایانی اجاره باقی می‌ماند. یک رسید کوتاه اما دقیق نیز می‌تواند تکلیف پرداخت‌ها را روشن نگه دارد و مسیر اختلاف و پیگیری‌های بعدی را ببندد.
انواع مالیات بر مسکن - نشریه ملکی دلتا
17 اردیبهشت 1401 در 12:30 ب.ظ
[…] مطالعه: مطلب «نکات مهم در برگرداندن پول پیش مستاجر» را در دلتا مگ […]