
در آپارتمانها، اختلاف بر سر پارکینگ خانه اغلب از جایی شروع میشود که مرز میان “اختصاصی” و “مشاع” بهدرستی مشخص نشده است. سؤال مهم اینجاست: اگر مالک از پارکینگ خود استفاده نکند، آیا میتواند آن را به فردی خارج از ساختمان اجاره دهد؟
پاسخ برای همه ساختمانها یکسان نیست. نوع مالکیت پارکینگ، مفاد سند، صورتمجلس تفکیکی و نحوه دسترسی به قسمتهای مشترک ساختمان در این موضوع نقش دارند. در ادامه مجله دلتا، قوانین و نکاتی را مرور میکنیم که پیش از اجاره پارکینگ خانه باید بدانید.
مالکیت آپارتمان؛ کدام قسمت اختصاصی و کدام بخش مشترک است؟
بر اساس قانون تملک آپارتمانها، مالکیت در ساختمان به دو بخش اختصاصی و مشترک تقسیم میشود. قسمت اختصاصی برای استفاده یک مالک یا واحد مشخص در نظر گرفته شده است. در مقابل، قسمتهای مشترک در اختیار مجموعه قرار دارند و یک مالک نمیتواند برای خود حق انحصاری بر آنها ایجاد کند. بنابراین، پیش از هر تصمیم درباره پارکینگ خانه، بررسی سند مالکیت و صورتمجلس تفکیکی اهمیت بسیاری مییابد. اگر محل پارک با شماره، موقعیت یا مشخصات معین به یک واحد اختصاص یافته باشد، شرایط آن با پارکینگ مشترک یکسان نخواهد بود.
پارکینگ خانه چه زمانی اختصاصی محسوب میشود؟
اگر در سند یا صورتمجلس تفکیکی، پارکینگ برای یک واحد مشخص ثبت شده باشد، جزو متعلقات همان واحد به شمار میرود. برای تشخیص وضعیت پارکینگ، چند نکته اهمیت بیشتری برخوردارند:
- درج پارکینگ در سند مالکیت
- شماره یا موقعیت مشخص در صورتمجلس تفکیکی
- حدود و مساحت ثبتشده
- حق استفادهای که برای واحد تعیین شده است
اگر حق اختصاصی یک محل پارک در اسناد مشخص نشده باشد، صرف استفاده طولانی از آن بهتنهایی مالکیت اختصاصی ایجاد نمیکند.

کدام بخشهای ساختمان جزو مشاعات هستند؟
راهرو، راهپله، آسانسور، ورودی، بام و بخشهایی که برای استفاده عمومی ساکنان در نظر گرفته شدهاند، در محدوده مشاعات ساختمان جای میگیرند. بر اساس آییننامه اجرایی قانون تملک آپارتمانها محوطه پارکینگ نیز اگر به واحد خاصی اختصاص نیافته و برای استفاده جمعی تعریف شده باشد، میتواند بخشی از مشاعات محسوب شود. در قسمتهای مشترک، یک مالک نمیتواند مستقل از حقوق سایر مالکان برای تمام یا بخشی از فضا تصمیم بگیرد. نحوه استفاده از این بخشها باید با حقوق سایر ساکنان و مقررات ساختمان هماهنگ بماند.
برای آشنایی با موضوعات مشابه، مطالب نکات حقوقی ملکی در مجله دلتا را نیز دنبال کنید.
آیا اجاره پارکینگ خانه به فرد غیرساکن مجاز است؟
برای پاسخ باید میان پارکینگ اختصاصی و پارکینگ مشاع تفاوت قائل شد. اگر پارکینگ مشاع باشد، در پارکینگ مشاع، یک مالک نمیتواند بدون رضایت سایر مالکان، فضا را در اختیار فردی خارج از ساختمان بگذارد یا حق استفاده انحصاری برای او در نظر بگیرد.
درباره پارکینگ اختصاصی، وضعیت به سند و شرایط همان ساختمان وابسته است. فرد غیرساکن برای رسیدن به محل پارک از ورودی، رمپ و سایر قسمتهای مشترک عبور میکند. بنابراین مقررات داخلی ساختمان، تصمیمات مجمع مالکان و حقوق سایر ساکنان نیز باید در نظر گرفته شوند.
در نتیجه، پیش از اجاره پارکینگ خانه به فرد غیرساکن، توجه همزمان به سند، صورتمجلس تفکیکی و مقررات ساختمان ضرورت دارد. اگر درباره وضعیت پارکینگ ابهامی وجود داشت، نظر یک متخصص حقوقی میتواند مسیر تصمیمگیری را روشن سازد.
فروش پارکینگ با اجاره آن چه تفاوتی دارد؟
اجاره پارکینگ به انتقال مالکیت منتهی نمیشود؛ مالک تنها حق استفاده از آن را برای مدت معین به شخص دیگری واگذار میکند. فروش مستقل پارکینگ اما مسیر متفاوتی دارد و به وضعیت ثبتی آن وابسته است.
اگر پارکینگ در اسناد بهعنوان تابع یا متعلق یک واحد ثبت شده باشد، پیش از انتقال مستقل باید محدودیتهای سندی و ثبتی آن سنجیده شوند. هنگام خرید خانه نیز تطبیق وضعیت واقعی پارکینگ خانه با اطلاعات مندرج در سند، اهمیت زیادی مییابد.
قبل از اجاره پارکینگ خانه این ۴ مورد را بررسی کنید
اگر در سند، محل پارک برای واحد مشخصی ثبت نشده باشد، اسناد ساختمان و قانون پارکینگ آپارتمان مبنای تشخیص وضعیت آن قرار میگیرند؛ بهویژه در مواردی که پارکینگ مشاع یا مزاحم مطرح است. پیش از هر توافق، چند نکته کلیدی میتواند وضعیت پارکینگ خانه را روشن سازد:
- مشخص کنید پارکینگ اختصاصی است یا مشاع.
- سند و صورتمجلس تفکیکی را با وضعیت واقعی ساختمان تطبیق دهید.
- مقررات داخلی و تصمیمات مجمع مالکان را بخوانید.
- نحوه ورود فرد غیرساکن و استفاده او از مشاعات را در نظر بگیرید.
در نهایت، برای سؤال “آیا میتوان پارکینگ خانه را به فرد غیرساکن اجاره داد؟” نمیتوان یک پاسخ یکسان برای همه ساختمانها ارائه نمود. نوع پارکینگ، اسناد ملک و حدود استفاده از مشاعات باید در کنار هم سنجیده شوند. روشنبودن این موارد پیش از توافق، احتمال اختلاف میان مالک، استفادهکننده پارکینگ و سایر ساکنان را نیز کاهش میدهد.
رضا
12 دی 1402 در 9:32 ب.ظ
سلام. توضیح اینکه حتی مالک که ساکن آن ساختمان هم نباشد، مشمول ممنوعیت بالا می شود. فقط به ساکنین ! می توان پارکینگ را اجاره داد یا واگذار کرد.